Türkiye tarihinde yaşanmış en şiddetli depremler

Türkiye deprem bölgesinde olan ve tarih boyunca depremlerden zarar görmüş bir ülkedir.Bu yüzden her zaman depreme hazırlıklı bir şekilde yaşamalıyız.Depremler ile ilgili detaylı bilgiler veren daha önceki yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Bu yazımda Türkiye tarihinde yaşanmış en yıkıcı depremlerden bahsedeceğim.

Yazıya başlamadan önce depremin şiddeti ile büyüklüğü arasındaki farkı anlatacağım.

Depremin büyüklüğü,depremin ortaya çıkardığı enerjidir.Depremin büyüklüğü her yerde aynıdır.Ancak depremin şiddeti bölgelere göre değişmektedir.

Depremin şiddeti,bölgenin aldığı hasarı,etkilenme oranını belirten niceliktir.Yani biz eğer depremin o bölgeye verdiği zararla ilgileniyorsak şiddetine bakmalıyız.Bazen küçük büyüklük olmasına rağmen çok şiddetli depremler olabiliyor.Bu depremler sayısal olarak küçük olmalarına rağmen(büyüklük açısından) yine binlerce insanın ölümüne sebep olmaktadır.


1-Büyük Antakya Depremi(115)

Antakya Hatay ilimizin merkez ilçesidir.Doğu anadolu fay hattı üzerinde bulunan Antakya tarihte birden fazla kere yıkılmıştır.Türkiyede deprem riskinin en fazla bulunduğu şehirlerin başında gelir.115 tarihinde o zamanlar Roma imparatorluğuna bağlı olan Antakya'da birçok insanın ölümüne neden olan 7.5 büyüklüğündeki Büyük Antakya Depremi meydana gelmiştir.Deprem için kaynakçaya buradan ulaşabilirsiniz.Kayıtlara göre bu deprem yaklaşık 260 bin kişinin ölümüne neden oldu.Bu depremde Antakyanın üçte biri yıkılmıştır.Bu kadar ölüm olmasının sebebi depremin sabah saatlerinde olmasıdır.Bu nedenle bir çok insan henüz evlerinden ayrılmamıştı ve çoğu kişi enkazın altında kaldı.

Depremin kayıtlı tarihi 13 Aralık 115

Depremin merkezi: Antakya, Karasu Bölgesi, 36.1 N, 36.1 E , 250,000 veya 260,000 ölü, Deprem büyüklüğü 7.3 ve 7.5 civarı.

2- 2.Antakya Depremi(526)

Daha önce söylediğim gibi Antakya sürekli depremler yüzünden yerle bir olmuştur.Büyük Antakya depreminden yaklaşık 400 yıl sonra yine şiddetli bir deprem 250 bin civarı kişinin ölümüne neden oldu.Suriye civarında olan bu deprem yanında diğer felaketleride getirmiştir.Depremden hemen sonra çıkan yangınlar yüzünden depremden sağlam çıkan bir çok ev tahrip olmuş ve bir çok insan ölmüştür.Tarihe geçen en büyük felaketlerin başında gelmektedir.Kaynaklarda geçen bilgilere göre deprem 20-30 Mayıs tarihleri arasında olmuştur.Depremin büyüklüğünün önceki deprem gibi 7 civarında olduğu tahmin edilmektedir.

3-Kilikya Depremi(1268)

1268 yılında Adana civarına meydana gelen büyüklüğü 7 civarında olduğu tahmin edilen depremdir.60 bin civarı kişinin ölümüne neden olmuştur.Adının Kilikya Depreminin olmasının sebebi o dönemlerde Adana bölgesinde Kilikya Ermeni Krallığının hüküm sürmesidir.

4-Büyük İstanbul Depremi(1509) Kıyameti Suğra

1509 Yılında bu deprem meydana geldiğinde İstanbul Osmanlı'ya aitti.O zamanlar Osmanlı padişahı 2.Beyazıttır.Çoğunuz adının yanına neden Kıyameti Suğra yazdığımı merak etmişsinizdir.Deprem İstanbul halkını o kadar kötü etkilediki insanlar ona küçük kıyamet yani Kıyameti Suğra adını koydular.Büyüklüğü 7.2 ve 7.6 arasında oluğu tahmin edilen bu deprem 10 Eylül 1509 tarihinde 50 saniye civarı sürmüş ve 13 bin civarı insanın ölümüne neden olmuştur.Belki 13 bin sayısını diğer büyük depremlere göre az bulmuş olabilirsiniz.O zamanlar 150 bin kişi civarı insanın yaşadığı İstanbul şehri için gayet ciddi bir rakamdır.Bu depremde Kızkulesi,Topkapı Sarayı,Haliç gibi çok önemli tarihsel yapılar ciddi hasarlar aldı.Depremden sonra marmara denizinde olan tsunamide insanlara çok zor anlar yaşatmıştır.Bu depremden sonra İstanbul şehrini toparlamak kolay olmamıştır.Bir çok enkazı toparlamak için padişahın emriyle binlerce kişi çalışmış ve yeniden binalar inşa edebilmek için de özel vergiler toplanmıştır.Hem can hem de mal kaybına neden olan Büyük İstanbul Depremi bugün de insanların istanbulda olabilecek bir depremden korkmalarının bir sebebidir.Çünkü tarihte bir çok yıkıcı depreme maruz kalan İstanbul deprem riski taşıyan şehirlerin başında gelmektedir.



5-Büyük İstanbul Depremi(1894)

Tarih boyunca sallanan İstanbul bu sefer 10 temmuz 1894 yılında öğlen saat 12 civarlarında 7 büyüklüğünde depreme maruz kaldı.Merkez üssü izmit körfezi olan bu deprem 1349 kişinin ölümüne neden olmuştur.Depremlerde büyüklük ile şiddet kavramı birbirinden farklıdır.Bazen büyüklüğü küçük olan depremler çok şiddetli şekilde hissedilebilir.Bu depreminde şiddeti büyüktü ve bir çok evin yıkılmasına neden oldu.Deprem yaklaşık 1.5 metre yüksekliğinde tsunamiye yol açmıştır.Bir çok tekne ve gemi bu şiddetli tsunami yüzünden ağır hasarlar alıp kullanılamaz hale gelmiştir.

6-Hakkari Depremi(1930)

1.Deprem bölgesi olan diğer bir ilimiz hakkari 1930 yılında çok şiddetli bir depreme maruz kalmıştır.Merkezi Türkiye-İran sınırı olan bu deprem hem Türkiye Tarafını Hemde İran tarafını etkilemiştir.Türkiye tarafında Hakkari ili çok ağır hasar aldı.Hem mal hem de can kaybına neden olan Hakkari Depremi 7 Mayıs 1930 yılında meydana geldi(7.2 büyüklük).Kaynaklarda yazan verilere göre bu depremde tam 2514 kişi hayatını kaybetti.Binlerce ev yıkılmıştır.

7-Erzincan Depremi(1939)

Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra karşı karşıya kaldığı en acı ilk depremidir.Depremlerin hepsi acıdır tabiki can kaybı vardır,mal kaybı vardır ama sayıların ve korkunun en büyük olduğu ilk deprem 1939 yılında meydana gelen erzincan depremidir.Erzincan da 1.Deprem bölgesi olan bir ilimizdir.Erzincan kuzey anadolu fay hattının üzerinde bulunuyor.Deprem 27 Aralık 1939 tarihinde olmuştur.Deprem hem büyüklüğü açısından hem de olduğu saat açısından çok büyük bir faciaya yol açmıştır.7.9 büyüklüğünde olan Erzincan Depremi saat 02.00 sırasında meydana geldi.Deprem tabi ki hiç bir zaman istenmez ama o saatler hiç istenmediği saatlerdir çünkü insanların büyük bir kısmı uykuda ve evlerindedir.50 saniye civarında süren deprem 116.720 binayı yıktı ve 32.968 kişinin ölümüne neden oldu.100 bin civarı kişide yaralandı.Erzincan bu depremle resmen toprağa gömülmüştü.Deprem o kadar şiddetliydiki çevresindeki illerde de ölü sayıları binleri buldu.Bu deprem yüzünden tokat 2100 can kaybı vermiştir.O zamanın zorlu koşulları ve kış olması işleri dahada zorlaştırmış ve insanların hafızalarında çok derin yaralar açmıştır.Erzincan da ayakta kalan tek yapı tren garlarıydı.Kızılay geçte olsa yardımlarını erzincana ulaştırdı.Trenler yoluyla bir çok farklı şehirden yardımlar yapıldı.Erzincan geçte olsa zamanla yaralarını sardı ama geçmişte olan depremler bugün bile erzincan insanının korkmasına neden oluyor.

8-Gölcük Depremi(1999)

Gölcük depremi yakın tarihimizin en yıkıcı en kötü hatırlanan depremidir.Marmara bölgesinde gerçekleşen bu deprem o bölgede yaşayan insanları hem maddi hem manevi anlamda çok kötü etkiledi.Deprem sırasında orada olup şu an hayatta olan insanlara sorsanız hayatlarında ki en büyük tramvadır gölcük depremi.Kimi yakınını kaybetti,kimi evini,kimi kolunu kimi bacağını.Depremin acı yüzünü sonuna kadar hissettirmiştir.7.6 Büyüklüğünde olan deprem ayrıca şiddet bakımından da oldukça yüksekti.17 Ağustos 1999 tarihinde gerçekleşen deprem tüm bunlar yetmezmiş gibi birde gecenin tam ortasında meydana gelmiştir.Saat 03.02 de başlayıp tüm marmara bölgesini sallamıştır.Resmi kayıtlara göre depremde 17480 kişi öldü,285 bin ev hasar aldı ve on binlerce insanda yaralandı.Resmi olmayan kayıtlarda ise 50 bin kişiye yakın insanın hayatını kaybettiyi söylenmektedir.Deprem türkiye yi derinden etkilemiştir.Bu kadar insanın ölümüne yol açan deprem,olaydan sonra belli bir sürede ekonomik olarak büyük zararlar vermiştir.Gölcük depreminden önce o bölgede yaşayan insanlardan alınan bilgilere göre çevrede çok garip olaylar meydana gelmiştir.Garip parıltılar,yıldızların garip görüntüsü,hayvanların garip davranışları ve doğa üstü bir çok farklı olay.Tabi bazılarının doğruluğu ispatlanmadı ama depremlerin,depremden bir kaç dakika önce hayvanların davranışları depremleri hissedebildiklerini gösteriyor.


9-Düzce Depremi(1999)

Yine 1999 yılında henüz gölcük faciasını atlatmadan Türkiyeyi bir deprem daha bekliyordu.12 Kasım 1999 yılında saat 16.57'de 7.2 büyüklüğündeki Düzce Depremi meydana geldi.1999 yılı Türkiye için korkunç bir yıl olmuştu.Henüz gölcük depreminin acılarını sarmaya çalışırken Düzce Depremin de 845 kişi öldü ve 5000 civarı kişi yaralandı.En büyük hasarı depremin merkez üssü gölyaka civarı aldı.En büyük can kaybı o bölgede verilmiştir.Deprem 30 saniyede binlerce eve hasar verdi.Depremin dakikalar sürmemesi büyük şanstır.Çünkü gerçekten büyüklük bakımından da şiddet bakımından da korkutucu bir depremdir.

10-Van Depremi(2011)

Günümüzün hatırlanan ve hala taze olan en şiddetli depremidir.Vanın tabanlı bölgesinde meydana gelen Van Depremi 6.7 şiddetinde olup 25 saniye sürmüştür.25 saniyede 604 kişinin ölmesine,4152 kişinin yaralanmasına ve binlerce evin yıkılmasına yol açtı.Böyle bir depremin öğle saatlerinde olması büyük bir şanstır.Daha önce olan gölcük depremi gibi eğer insanların evinde uykuda olduğu bir anda olsaydı çok daha büyük can kayıplarıyla karşı karşıya kalabilirdik.Kısa dönemli bir kaos yaratan van depremi yüzünden insanlar belli bir süre evlerine giremedi,bir çok insan şehri terk etti ve hapishanelerden firarlar oldu.Türkiyenin birlik olup yardımlar göndermesi ile belli bir süre sonra van yaralarını sardı.Depremden sonra evsiz kalan bir çok insan için konutlandırma çalışmaları yapıldı.



2020 Deprem haritasına göre en riskli şehirlerimiz aşağıdaki gibidir!

Tunceli,Düzce,Osmaniye,Karabük,Yalova,Bartın,Batman,Kırıkkale,Van,Uşak,Tokat,

Siirt,Sakarya,Muş,Muğla,Kahramanmaraş,Manisa,Kocaeli,Kırşehir,İzmir,İstanbul,

Isparta,Hatay,Hakkari.Erzincan,Denizli,Bilecik,Balıkesir.

Puan hesapla

İçeriklerimizi takip etmek için abonemiz olun

BİZİMLE İLETİŞİME GEÇİN

Tüm hakları www.bilenkalem.com sitesine aittir.