POTANSİYEL ENERJİ NEDİR? POTANSİYEL ENERJİYİ GERÇEKTEN ANLA!

Fizik derslerinde her zaman gördüğümüz,birçok farklı konuda karşımıza çıkan konu potansiyel enerji nedir?Bu yazımda potansiyel enerjiyi gerçekten anlamanızı sağlıyacam.En genel bilinen potansiyel enerjiden bahsedelim önce;


YÜKSEKLİK POTANSİYEL ENERJİSİ


Yükseklik*kütle*yerçekim ivmesi deriz ve ezberleriz.Soruda karşımıza çıkınca hemen formülü yazar ve soruyu çözeriz.Peki hiç formulleri sorguladınızmı?Fizikte en önemli şeylerden biride formulleri sürekli sorgulamaktır.Neyin nereden geldiğini anlamaya çalışmaktır.Çünkü siz eğer yükseklik potansiyel enerjisini gerçekten sorgulayarak neyi neden çarptığınızı anlarsanız geri kalan eğitiminizde karşınıza çıkacak elektrik potansiyel enerjisi gibi diğer potansiyel enerjiler için ayrı formul ezberlemiyeceksiniz.Zaten potansiyelin ne olduğunu bildiğiniz için siz o formülleri yazacak kim bilir belki birgün yeni birşey kazandıracaksınız.Potansiyel enerjiye başlamadan önce potansiyel kavramını inceliyelim.Potansiyel nedir?İçinde bir güç bulunduran,daha gücünü açığa çıkarmamış anlamı vardır.Potansiyel enerji dediğimiz kavram ise bizim farkında olduğumuz,daha ortaya çıkmamış enerjidir.Örneğin ben bir taşı yerden alıp belli bir mesafe yukarı kaldırırsam o taş elimde sabit durmasına rağmen,ben o taşı bıraktığımda yere düşeceğini bilirim.Çünkü o taşın belli bir kuvvete maruz kalacağını biliyorum.Potansiyel dememizde buradan çıkıyor.Potansiyel enerji formülüne geçmeden önce iş kavramından bahsetmek istiyorum.İş,enerjinin aktarım biçimidir.Bir iş yapmak demek,oraya enerji aktarmak demektir.İşin sembolu W harfidir.Formülü ise kuvvet*yol'dur.Belli bir cismi harekete geçirmek için kuvvet uygularız ve o cismi harekete geçirdiğimiz yol ile doğru orantılı şekilde o cisme enerji aktarırız.Şimdi ise potansiyel enerji kavramına geri dönelim,elimde tuttuğum taş o anda sabit duruyor ve göstermediği potansiyel enerjisi var o cisme bir kuvvetin etki edeceğini bildiğimiz için biz o cisme,bir potansiyel enerjisi var diyoruz.Alacağı yolu bildiğimiz içinde o enerjiyi sayısal olarak ifade edebiliyoruz.Fiziğin vazgeçilmez formülü F=m*a.Bu formulu bilseniz,neredeyse fiziğin tüm formulleriyle ilişkilendirerek formulleri siz türetebilirsiniz.İş enerji aktarımı demiştik.Potansiyel enerjisi olan o cisme etki edecek kuvvet yer çekiminin neden olduğu kuvvettir.m(kütle) ile ivmenin çarpımıdır.Yer çekimi ivmesi bilindiği için elimde olan cismin kütlesiyle çarptığımda o cisme etki edecek kuvveti söyleyebiliyorum.O da hepimizin bildiği potansiyel enerji formulundeki m*g oluyor.g harfi yer çekim ivmesini temsil ediyor.Bu kuvvettin ne kadar yol etki edeceğini bildiğim için onu bu kuvvetle çarptığımda o cismin potansiyelinde olan enerjiyi ortaya çıkarıyorum,o da yüksekliğim oluyor o cisim o kuvvettin etkisinde o yüksekliği tamamladıktan sonra yer'e inicek ve yer çekiminin etki ettiği kuvvetin aynı büyüklüğünde tersi yönünde etki tepki yaratacak ve net kuvveti sıfırlayacaktır.O yüzden m*g*h diye öğreniriz potansiyel enerjiyi.




Yükseklik potansiyel enerjisini gerçekten anladıysanız,eğer elektrik konusunda kuvvet formülünü biliyorsanız ben size elektrik potansiyel enerjisini söylemesem bile siz onu üretebilirsiniz.



İki levha hayal edelim + ve - levhalar.Bu iki levha arasında V dediğimiz şey aslında elektriğin potansiyel enerjisinden gelmektedir.Potansiyel dediğim şey daha önce bahsettiğim cismin içinde tuttuğu enerjidir.Bir -q yükünü - levhasının yanında tuttuğumda potansiyel enerjisi olduğunu söylerim çünkü ben onu bıraktığım anda elektriksel kuvvetin onu çekeceğini biliyorum.Aralarındaki mesafede alacağı yol olduğu için kuvvet çarpı yol çarpımıdır.Potansiyel enerji formulude buradan gelir aslında.Elektriksel kuvveti çıkarırken iki yük çarpımının aralarındaki mesafenin karesine bölümü deriz.Bu adı üstünde kuvvettir.Kuvveti mesafe ile çarparsam potansiyel enerjisini bulmuş olurum.Kuvvet ile mesafeyi çarptığımda kuvvette alt kısımda bulunan mesafe kare ile birbirlerini sadeleştirirler ve sadece yüklerin çarpımı bölü mesafe kalır elimde.




Puan hesapla

İçeriklerimizi takip etmek için abonemiz olun

BİZİMLE İLETİŞİME GEÇİN

Tüm hakları www.bilenkalem.com sitesine aittir.