Dünyanın manyetik alanı

En son güncellendiği tarih: 19 Haz 2020

Dünyanın manyetik alanı hayatımızda birçok alanda karşımıza çıkan ve birçok cihazın çalışmasına olanak sağlayan bir yapıdır.Hayatımızı kolaylaştıran pusulaları dünyanın manyetik alanı sayesinde yüzyıllarca kullanmamıza rağmen manyetik alanın farkında değildik,pusulanın nasıl çalıştığını bilmeden yön bulmada kullanıyorduk.Eski tarihlerde denizcilik oldukça önemli bir uğraştı ve insanlar gerçekten denizde yönlerini bulmakta zorluk çekiyordu bu zorluk insanları pusulayı icat etmeye itti ve 12.yüzyılda pusula icat edilip kullanılmaya başlandı.Pusulanın iğnesi kuzeyi gösteriyordu ve insanlar o sayede konumlarını bulabiliyordu ama o dönemlerde o iğnenin neden kuzeye doğru baktığını kimse bilmiyordu.


Dünyanın kendi başına bir mıknatıs olduğunu iddia eden ilk isim ingiliz William Gilbert'tir.Dünyanın ve evrenin yapısı ile ilgili bir çok araştırma yapan ingiliz fizikçi araştırmalar sonucu 1600 yılında De Magnete isimli çalışmasını yayınladı.Bu çalışmalarında dünyanın manyetik alanından bahsediyordu ve pusulanın iğnesinin kuzeyi göstermesinin nedenininde bu manyetik alanın oluşturduğu manyetik kuvvet olduğunu söyledi.Bir pusulayı mıknatıs olmayan bir bölgede tutarsanız sizde her defasında pusulanın dünyanın kuzey kısmını gösterdiğini görürsünüz.Bunun nedeni manyetik alanın oluşturduğu manyetik kuvvettir.Bu yüzden pusulanın iğne kısımları manyetik alandan etkilenebilen maddelerden tasarlanmaktadır.



Dünyanın manyetik alanı nedir peki?Günümüzde tamamen bu konuya hakimmiyiz?Günümüzde bile tamamen bu manyetik alanı herşeyiyle bildiğimizi söyleyemezsekte bu manyetik alanı hayal edebiliyoruz.Bir mıktanıs üzerine demir tozları serptiğimizde bu kutuplar arası hayali çizgileri görebiliyoruz.Demir tozları kuzeyden güneye doğru çizgiler oluştururlar.Bu iki uca biz kutup adını veririz.Biri kuzey biri güney kutbudur.Dünyamızın manyetik alanıda bu şekildedir.Bu durum mıknatısın ucunun neden kuzeyi gösterdiğini açıklar.Dünyamızın bu manyetik özelliği sadece bize yön bulmakta fayda sağlamaz.Çok daha önemli görevleri vardır.

Günümüzde herkez radyasyonun ne kadar zararlı olduğunu bilir.Hastanelerde de birçok uyarı mevcuttur.Radyasyon,aslında gözümüzle göremediğimiz,yüksek enerji taşıyan parçacıklardır.Yapılan birçok araştırma da insanlar için ne kadar zararlı olduğu ispatlandı.İnsanları kanser yapan bu ışınlar,dna yapılarını değiştirerek gelecek nesilleride kötü yönde etkiler.Dünyamız gün içerisinde kozmik radyasyonlara maruz kalmaktadır.Kozmik radyasyon,diğer gökcisimlerden dünyamıza gelen radyasyonlar için kullanılan bir terimdir.Eğer biz direk bu radyasyonlara maruz kalsaydık en iyi ihtimalle kanser olur,genetiği bozulmuş bir nesle sahip olurduk.En iyi niyetle dememin sebebi o kadar yüksek oranda radyasyon'da hayatta kalabilmek bile mucizedir.Kozmik radyasyonların dünyamıza geldiğini söyledik,bu kadar zararlı olmalarına rağmen bizim etkilenmememizin sebebi manyetik alandır.Dünyamızın bu mıknatıs özelliği,dünyanın etrafında göremediğimiz bir koruma kalkanı oluşturmaktadır.Bu manyetik alan dünyamıza doğru gelen yüksek enerjili parçacıkları bükerek yönlerini değiştiriyor.Güneşimizle,dünyamızın bu savaşını gözle görebileceğimiz bir doğa olayı mevcuttur.Aurorolar,gelen bu yüksek enerjili parçacıkların,dünyamızdaki taneciklerle çarpışması sonucu oluşmaktadır.Gerçekten harika bir görsel şölen sunan bu doğa olayı aslında bir savaşın eseridir.Aurora izlemek için tıkla.




Bizim için o kadar öneme sahip olan manyetik alanın gittikçe zayıfladığını biliyormusunuz?Gittikçe dünya bu manyetik kuvvetini kaybediyor ve bir gün tamamen yok olabilir.Peki dünyamıza o zaman ne olur?Bu sorunun cevabını almak için dünyamıza benzeyen mars gezegeni incelenmiş ve çok eskiden marsın da bizim gibi manyetik alana sahip olduğu iddia edilmiştir.Bu durum aslında marstada ,dünyamız gibi ,su ve okyanusların bulunduğunu ve manyetik alanın yok olması ile birlikte solar rüzgarlara ve radyasyona maruz kalan bu gezegenin sıcaklık sonucu sularını kaybedip kırmızı halini aldığını göstermektedir.Tabi tamamen kanıtlanmadığı için bu bir iddiadır ama dünyamızın gittikçe manyetik alanını kaybettiği gözlemlenmiş birşey olup,bir gün tamamen kaybetme riskimiz vardır.

Dünyamızın manyetik alanın kutupları ile coğrafı kutupları aynı değildir.Aslında coğrafi olarak düşündüğümüzde kuzey kısmı,dünyamızı mıknatıs olarak düşündüğümüzde güney kutbunu,kuzey kısmı ise güney kutbunu temsil etmektedir.Manyetik alan çizgilerinin kuzeyden güneye doğru gittiğini biliyoruz.Bu yüzden dünyamıza coğrafi olarak güneyden kuzeye kuvvet bulunmaktadır.Dünyamızın manyetik alan kutupları sabit değildir.Günümüze kadar bir çok kez değişen bu kutuplar aynı hızda değişirse bir kaç yüzyıl sonra pusulalar kuzey yerine güneyi gösterebilirler.Bu değişimin sebebi aslında manyetik alanı oluşturan maddeler yüzündendir.Manyetik alanımızı oluşturan,dünyanın iç katmanında bulunan nikel ve demir gibi sıvı halde bulunan maddelerdir.Akışkan olmalarının nedeniyle manyetik alanın yönüde sürekli değişip kutuplarını deyiştiriyorlar.


Her konuda olduğu gibi bu konudada bilmediğimiz birçok bilgi mevcut şuan da bilim adamları yön değiştirip,değiştirmeyeceğini kestiremiyorlar ama bildiğimiz birşey var,eğer olurda yön değiştirirse bu süreçte insanlar radyasyona maruz kalabilir ve bazı canlılar yok olabilirler.


Şu anda Güney atlantik bölgesinde manyetik alanda bir güçsüzlük tespit edilmiştir.Manyetik alanın ne kadar önemli olduğunu öğrenmek için o bölgeyi inceleyebiliriz.O bölgede uçaklar uçarken bir risk altında.Uçaklarla iletişim kaybedilebilir ve birçok elektronik cihazın bozulma riski vardır.Bu nedenle uzay araçlarıda dünyanın o kısmında hareket ederken elektronik aksamlarını kapatmak zorunda kalmaktadır.Ayrıca canlı formuda olumsuz olarak etkilenmektedir.Bütün bu sorunlara neden olan şey manyetik alanda çok az olan bir düşüştür.Bu durumda bile bunların olduğunu gördükten sonra manyetik alanın olmamasını hayal etmek bile oldukça korkunçtur.






Puan hesapla

İçeriklerimizi takip etmek için abonemiz olun

BİZİMLE İLETİŞİME GEÇİN

Tüm hakları www.bilenkalem.com sitesine aittir.